Бухоро шаҳрида Қозоғистон Республикаси Президенти Қасим-Жўмарт Тўқаев ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг учрашуви ўтди.

Мулоқот доирасида Ўзбекистон – Қозоғистон дўстлик, стратегик ҳамкорлик ва иттифоқчилик муносабатларини янада ривожлантириш ҳамда мустаҳкамлашнинг долзарб масалалари кўриб чиқилди.

Музокаралар аввалида Ўзбекистон раҳбари Қозоғистон Президенти Қасим-Жўмарт Тўқаевни янги Конституция бўйича референдум муваффақиятли ўтказилгани билан табриклади.

Ҳудудларда мунтазам равишда норасмий учрашувлар ўтказиш яхши анъанага айланиб, икки томонлама ва минтақавий кун тартибидаги долзарб масалаларни очиқ ва амалий тарзда муҳокама қилишга хизмат қилаётгани таъкидланди.

Ўтган йил ноябрь ойида Қасим-Жўмарт Тўқаевнинг Ўзбекистонга ташрифи чоғида эришилган келишувларнинг амалий натижалари мамнуният билан қайд этилди.

Барча даражалардаги алоқалар, жумладан, ҳукуматлараро ва парламентлараро ҳамкорлик фаоллашди.

Товар айирбошлаш барқарор ўсиб, ўтган йили 5 миллиард долларга етди. Автомобилсозлик, инфратузилмани ривожлантириш, логистика, электротехника, қурилиш материаллари ва бошқа тармоқларда кооперация лойиҳалари муваффақиятли амалга оширилмоқда.

Кимё, геология, энергетика, автомобиллар учун бутловчи қисмларни ишлаб чиқариш ва бошқа соҳалардаги қатор янги ташаббуслар кўриб чиқилди.

Транспорт ва логистика соҳасида ўзаро алоқадорликни ривожлантиришга алоҳида эътибор қаратилди. Чегараолди инфратузилмасини замонавийлаштириш, тўсиқларни бартараф этиш ва ташқи бозорларга чиқишни таъминловчи самарали транспорт йўлакларини барпо этиш юзасидан қўшма чора-тадбирларни амалга ошириш зарурлиги таъкидланди.

Шунингдек, томонлар “Қамбарота” гидроэлектр станцияси қурилиши каби йирик минтақавий лойиҳаларни жадаллаштириш ва “яшил” энергия экспорти бўйича ташаббусларни илгари суриш масалаларини ҳам муҳокама қилдилар.

Сув захираларидан оқилона фойдаланиш ва минтақавий экологик ташаббусларни илгари суриш, шу жумладан, чегарадош ҳудудларда “Тоза ҳаво” лойиҳаларини амалга ошириш юзасидан ҳамкорликда ишлаш муҳимлиги қайд этилди.

Етакчилар инновацион ва юқори технологик соҳаларда, жумладан, космик технологиялар, рақамлаштириш, электрон тижорат ва истиқболли лойиҳаларни қўллаб-қувватлаш борасидаги ҳамкорликни ривожлантиришга интилиш қатъийлигини маълум қилдилар.

Маданий-гуманитар алмашинувларни фаоллаштириш, жумладан, маданият кунлари, ёшлар анжуманларини ўтказиш, ижодий иқтисодиёт ва сайёҳлик соҳасидаги ҳамкорликни мустаҳкамлашга келишиб олинди.

Давлат раҳбарлари халқаро ва минтақавий сиёсатнинг долзарб масалалари юзасидан ҳам фикр алмашдилар.

Учрашув давомида бош вазирлар ўринбосарларининг савдо-иқтисодий кун тартибининг долзарб жиҳатлари, жумладан, яқин истиқболда ўзаро савдони 10 миллиард долларга етказиш борасида кўрилаётган чоралар юзасидан ҳисоботлари тингланди.

Музокаралар якунида ҳукуматларга эришилган келишувларни амалга ошириш юзасидан “йўл харитаси”ни қабул қилиш топширилди.

***

Ташриф доирасида Қозоғистон ва Ўзбекистон Президентлари Баҳоуддин Нақшбанд мажмуасига ташриф буюриб, унинг мақбарасини зиёрат қилди.

 Бухоро шаҳридан 12 чақирим узоқликда жойлашган мажмуа минтақадаги энг муҳим зиёратгоҳлардан бири ҳисобланади. Бу ерда XIV асрнинг йирик уламоси – нақшбандия тариқатининг асосчиси Баҳоуддин Нақшбанд дафн этилган.

Қозоқ ва ўзбек халқларининг дини, маънавий қадриятлари бир. Шу боис, буюк авлиё ва алломалар икки мамлакатда ҳам эъзозланади. Баҳоуддин Нақшбанд ана шундай сиймолардан биридир.

***

Сўнг Қозоғистон Республикаси Президенти Қасим-Жўмарт Тўқаев ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Бухоро вилояти ҳокимлиги вазият маркази фаолияти билан танишдилар.

Марказда ижтимоий-иқтисодий тараққиётдан тортиб, сармоявий лойиҳаларни амалга ошириш, коммунал ва транспорт инфратузилмаси, жамоат хавфсизлиги ҳолати, фуқаролар мурожаатлари билан ишлашгача, умуман, вилоят ҳаётининг барча жабҳалари бўйича маълумотлар жадал шаклланади, қайта ишланади ва тизимли равишда таҳлил қилинади.

Ташриф давомида Қозоғистон Президентига ноёб архив ҳужжатларининг нусхалари ҳам кўрсатилди. Бу Ўзбекистонда аниқланган, Туркистонда жойлашган Хожа Аҳмад Яссавий ва Мирзо Улуғбекнинг қизи Робия Султонбегим мақбараларига алоқадор 1920-1950 йилларга оид қимматли ҳужжатлар, чизмалар ва фотоматериаллардир.

Қардош қозоқ халқига ва икки мамлакатнинг умумий тарихига ҳурмат белгиси сифатида ушбу архив ҳужжатларининг нусхалари Қозоғистон томонига ҳадя қилинди.

Ҳозирги кунга қадар аксарияти илмий муомалага киритилмаган бу материаллар тарихий ва илмий аҳамиятга эга экани қайд этилди. Ноёб меъморчилик ёдгорликлари бўлган Аҳмад Яссавий ва Робия Султонбегим мақбаралари Марказий Осиё халқларининг умумий тарихий-маданий меросида алоҳида ўрин тутиши таъкидланди.

***

Икки давлат раҳбарлари Бухоро шаҳрининг оммабоп спорт мажмуасида ўтказилаётган “National AI Hackathon” – сунъий идрок бўйича умуммиллий хакатонга ташриф буюрдилар.

Ушбу тадбир давлатимиз Ўзбекистон раҳбари ташаббуси билан ушбу мамлакатда сунъий идрок экотизимини ривожлантириш бўйича амалга оширилаётган изчил сиёсат доирасида ташкил этилгани қайд этилди.

Етакчиларга рақамлаштириш ва сунъий интеллект технологияларини жорий этиш борасидаги ишлар натижалари тақдимот қилинди. Хусусан, “Рақамли ҳукумат” тизими, транспорт, божхона, солиқ, соғликни сақлаш, ижтимоий ҳимоя, энергетика, геология, қурилиш ва қишлоқ хўжалиги соҳаларидаги ечимларни ўз ичига олган рақамли трансформация жараёнлари ҳақида ахборот берилди.

Давлат раҳбарларига хакатон ўтказиш концепцияси ва иштирокчиларнинг турли соҳалардаги долзарб муаммоларни ҳал қилишга қаратилган лойиҳалари тақдим этилди.

Очиқ мулоқот давомида ёшларнинг мазкур соҳага қизиқиши юқорилиги, йигит-қизларнинг ижодий салоҳияти ва сунъий идрок технологияларини амалий қўллашга бўлган иштиёқи юксак баҳоланди.

Ташриф якунида Президентлар хакатон иштирокчилари ва стартап ҳамжамияти вакиллари билан эсдалик учун суратга тушдилар.

***

Президентлар Бухородаги қўшма дастур доирасида Ўзбекистондаги етакчи тўқимачилик корхоналаридан бири – Бухоро шаҳрида рақобатбардош тайёр маҳсулотлар ишлаб чиқаришнинг тўлиқ занжирини йўлга қўйган “Нигора” компаниясининг ишлаб чиқариш корхоналарига ташриф буюрдилар.

Ушбу лойиҳанинг қиймати 35 миллион долларни ташкил этиб, 2024 йил август ойида ишга туширилган. Бу ерда 840 нафар ходим иш билан таъминланган, уларнинг аксариятини хотин-қизлар ташкил этади.

Бу ерда  ҳар йили 20 миллион погон метр тайёр мато ва 1 миллион дона тўқимачилик маҳсулотлари ишлаб чиқарилади.

***

Сўнг Президентлар “MERGANTEKS” пахта-мато кластери фаолияти билан танишдилар

Бу ерда хомашёни қайта ишлашдан тортиб, тайёр тўқимачилик маҳсулотларини ишлаб чиқаришгача бўлган тўлиқ ишлаб чиқариш цикли йўлга қўйилган. 

Президентларга корхона ишлаб чиқариш самарадорлиги ва халқаро сифат андазаларини таъминлайдиган замонавий юқори технологияли ускуналар билан жиҳозланганлиги маълум қилинди.

Кластернинг ишлаб чиқариш тузилмасига пахтани қайта ишлаш фабрикаси, иккита ип йигириш фабрикаси, тўқув ва бўяш цехлари ва тикувчилик фабрикаси киради.

Маҳсулот Польша, Туркия, Исроил, Босния ва Герцеговина, Эрон ва бошқа мамлакатларга етказиб, экспорт қилинади.